Flag PL Flag UK

KINO KRAJÓW ANGLOJĘZYCZNYCH

Witam w krainie dobrego filmu! Dokumenty, fabuły, w tym adaptacje literatury… Ten blog dotyczy przede wszystkim filmów brytyjskich i amerykańskich. Jest tu też miejsce dla produkcji pozostałych krajów anglojęzycznych. Uwzględnione będą wszelkie koprodukcje z udziałem co najmniej jednego z krajów anglojęzycznych. Często pojawiają się filmy spoza obszaru anglojęzycznego, które są realizowane w języku angielskim, co może stanowić interesujący margines całości. Niniejsze zapiski będą częściowo uczynione z punktu widzenia jurora na międzynarodowych festiwalach filmowych.

Na początku był dokument.

Historia kina zaczęła się od filmu dokumentalnego. Bracia Lumière zaprezentowali wyjście robotników z fabryki w mieście Lyon. Ten pierwszy  w dziejach kinematografii film powstał ponad 125 lat temu. Tak to się zaczęło. Część historyków wymienia różne inne nazwiska, nieco inne daty, ale tamto wydarzenie z grudnia 1895 roku i tak pozostanie symbolem narodzin kina.

Film dokumentalny do dziś stanowi istotną część przemysłu filmowego i gości na niemal każdym festiwalu filmowym. Tak też stało się na ostatnim Warszawskim Międzynarodowym Festiwalu Filmowym, który odbył się jesienią 2020 roku. Zatrzymajmy się przy tym ważnym wydarzeniu i ograniczmy tym razem obserwację tylko do kina brytyjskiego i tylko do filmów dokumentalnych.  

Przede wszystkim na uwagę zasługuje półtoragodzinny dokument „Rockfield: Studio na farmie” (Rockfield: The Studio on the Farm). Obraz wyreżyserowała Hannah Berryman i jest to jej najnowszy, dwudziesty z kolei film dokumentalny. Berryman przedstawia historię dwóch walijskich farmerów, którzy 50 lat temu założyli skromne studio nagrań na terenie swego gospodarstwa. Tak zaczęli realizować swoje marzenia, tak powstało pierwsze na świecie niezależne studio nagrań Rockfield. Dziś to jest legendarne, kultowe miejsce, gdzie nagrywały takie zespoły, jak Queen, Simple Minds, Oasis, Black Sabbath, czy Coldplay. W filmie pojawia się Ozzy Osborne, któremu towarzyszy Robert Plant i wiele innych gwiazd. Jest to niezwykła opowieść o rodzinnym biznesie w świecie dobrej muzyki rozrywkowej.

Zupełnie inny świat przedstawia w swoim filmie Matthew Salleh, mieszkający w Nowym Jorku Australijczyk. Kinematografia brytyjska jest tu wśród jedenastu koproducentów, a Wielka Brytania jest zarazem jednym z jedenastu miejsc akcji tego dokumentu. W trakcie blisko półtoragodzinnego filmu Salleh przygląda się odwiecznej więzi między człowiekiem i psem. Pokazuje jak ludzie wiele zawdzięczają psom i jak bardzo psy potrzebują ludzi. Nie wszyscy jednak potrafią docenić wartość najwierniejszego przyjaciela człowieka, co jednoznacznie sugeruje tytuł filmu, który brzmi „Nie zasługujemy na psy” (We Don’t Deserve Dogs).

Pierwszy z omawianych tu filmów jest jednym więcej dowodem na silne związki kina z muzyką. Berryman wyraźnie adresuje swój dokument do odbiorców zainteresowanych różnymi gatunkami profesjonalnej muzyki rozrywkowej. Natomiast drugi obraz powinien trafić do znacznie szerszej widowni, bo Salleh ukazuje żywotny aspekt codzienności, w której psy mają swoje znaczące miejsce. Być może nie wszyscy zasługujemy na psy, ale z pewnością zasługujemy na ciąg dalszy rozważań o kinematografiach prezentujących kraje anglojęzyczne.   

© Andrzej Fogler
(Maj 2021)

Summary: This blog is mostly devoted to the films produced in English speaking countries. The opening presentations include descriptions of two full-length British documentary films. One of them is ‘Rockfield: The Studio on the Farm’ directed by Hannah Berryman, which is a story of the world’s oldest independent residential recording studio. Another one is ‘We Don’t Deserve Dogs’ directed by Matthew Salleh, who shows many aspects of the bond between people and dogs. Both films were made in 2020 and were presented all over the world.
(May 2021)